Bezodpływowy zbiornik na ścieki, potocznie nazywany szambem, to jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań na posesjach, które nie mają dostępu do sieci kanalizacyjnej. Sprawdza się przy domach jednorodzinnych, budynkach letniskowych, gospodarstwach rolnych, działkach rekreacyjnych, zakładach przemysłowych oraz innych obiektach, w których konieczne jest bezpieczne i higieniczne gromadzenie nieczystości ciekłych.
Produkowane dziś z laminatów PS, a więc żywic poliestrowych plastikowe zbiorniki na szambo są odporne na działanie środków chemicznych i zapewniają szczelność przez cały okres użytkowania.
Czym są bezodpływowe zbiorniki na ścieki?
Zbiornik plastikowy na szambo tego rodzaju tworzy szczelny pojemnik przeznaczony do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych. W praktyce najczęściej wykorzystuje się go tam, gdzie budynek nie może zostać podłączony do kanalizacji sanitarnej. W efekcie zgromadzone w nim nieczystości ciekłe nie są odprowadzane do gruntu ani do odbiornika wodnego, lecz pozostają w zbiorniku do momentu opróżnienia przez uprawniony samochód asenizacyjny.
Jego podstawowym zadaniem jest zapewnienie szczelnego, bezpiecznego i zgodnego z przeznaczeniem miejsca do przechowywania ścieków i innych nieczystości ciekłych. wykorzystywanie są zarówno e przypadku budownictwa indywidualnego, letniskowego, gospodarstw rolniczych, zakładów przemysłowych. Nade wszystko pełni jednak kluczową funkcyjna terenach nieobjętych siecią kanalizacyjną.
Kiedy warto wybrać zbiornik bezodpływowy zamiast kanalizacji lub oczyszczalni?
Najczęstszym powodem montażu zbiornika bezodpływowego jest brak możliwości podłączenia budynku do kanalizacji i zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków. Dotyczy to zwłaszcza posesji położonych poza zwartą zabudową, na obrzeżach miast, terenach wiejskich, działkach budowlanych i rekreacyjnych.
W takiej sytuacji szczelny zbiornik na szambo pozwala korzystać z instalacji sanitarnej w budynku bez konieczności oczekiwania na rozbudowę sieci kanalizacyjnej.
Działka rekreacyjna lub dom letniskowy
Warto zauważyć również, że szamba plastikowe dobrze sprawdzają się także w obiektach użytkowanych sezonowo. Najlepszym przykładem jest domek letniskowy i działka rekreacyjna, które zazwyczaj generują mniej ścieków niż dom całoroczny. Dzięki temu możliwe jest dobranie pojemności zbiornika do realnego sposobu użytkowania.
W przypadku korzystania plastikowego zbiornika na szambo najważniejsza jest jego szczelność. Ponadto dokonując jego wyboru warto rozważyć wybór modelu posiadającego łatwy dostęp do włazu, możliwość okresowego opróżniania a zarazem takiego, który dopasować można do dostępnej przestrzeni na działce.
Gospodarstwo rolne, zakład przemysłowy lub obiekt usługowy
Godnym zauważenia jest, iż zbiornik na szambo nie jest przeznaczony wyłącznie dla domów jednorodzinnych. Wykorzystuje się go także często w gospodarstwach rolnych, zakładach przemysłowych, firmach, instytucjach i obiektach usługowych. Podstawowym kryterium jest w tym wypadku brak stałego dostępu do kanalizacji i konieczność czasowego przetrzymywania nieczystości.
Analizując powyższe zastosowania, nie może dziwić, że w podstawowymi cechami, które powinny określać dobry produkt tego typu są:
- odporność materiału,
- pojemność,
- warunki montażu,
- możliwość bezproblemowego opróżniania zbiornika.
Rodzaje bezodpływowych zbiorników na ścieki
Jednym z najlepszych rozwiązań w przypadku tego typu produktów są niewątpliwie zbiorniki plastikowe na szambo wykonane z laminatów PS. Te szamba plastikowe wykonywanie są z wysokiej klasy tworzywa sztucznego, a konkretnie żywic poliestrowych wzmacnianych włóknem szklanym. Taka konstrukcja zapewnia im trwałość, odporność na środki chemiczne oraz szczelność przez cały okres eksploatacji.
Ich uniwersalność i warunki techniczne sprawiają, że mogą być stosowane jako:
- zbiorniki na szambo,
- zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe,
- zbiorniki na fekalia,
- zbiorniki na deszczówkę.
Dostępne pojemności zbiorników na szambo
Dobór pojemności zbiornika na nieczystości ciekłe powinien uwzględniać liczbę użytkowników, sposób korzystania z budynku, przewidywane zużycie wody oraz częstotliwość opróżniania szamba.
| Model | Pojemność | Długość | Przykładowe zastosowanie |
| Z002 | 3200 l | 1800 mm | działka, domek letniskowy, małe zużycie |
| Z003 | 5200 l | 2800 mm | małe gospodarstwo domowe |
| Z004 | 7200 l | 3800 mm | dom całoroczny, umiarkowane zużycie |
| Z005 | 9200 l | 4800 mm | rodzina 3–4 osoby |
| Z006 | 11200 l | 5800 mm | większe gospodarstwo domowe |
| Z007 | 13200 l | 6800 mm | większe obiekty, rzadsze opróżnianie |
Jak dobrać pojemność szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki?
Naturalnym jest sytuacja, w której im więcej osób korzysta z budynku, tym większa ilość ścieków trafia do zbiornika. Dla domu całorocznego zwykle warto rozważyć większą pojemność niż dla domku letniskowego, który jest użytkowany tylko w weekendy lub sezonowo. Dobór zbyt małego zbiornika może oznaczać częstsze zamawianie usługi asenizacyjnej, a tym samym wyższy koszt i większą uciążliwość eksploatacji.
Ponadto, większy zbiornik plastikowy na szambo pozwala wydłużyć czas między kolejnymi odbiorami nieczystości. Trzeba jednak pamiętać, że większa pojemność oznacza także konieczność wygospodarowania odpowiedniego miejsca na działce oraz zachowania wymaganych odległości montażowych. W praktyce pojemność warto dobrać tak, aby zbiornik nie był opróżniany zbyt często, ale jednocześnie nie był przewymiarowany względem potrzeb użytkowników. W przypadku obiektów użytkowanych okresowo można rozważyć mniejszy model, natomiast przy stałym użytkowaniu lepiej kierować się regularnym zużyciem wody i liczbą mieszkańców.
Niewątpliwie przed zakupem zbiornika na szambo należy sprawdzić, czy na działce jest miejsce nie tylko na sam zbiornik, ale także na wykonanie wykopu, bezpieczne posadowienie, dostęp serwisowy i dojazd wozu asenizacyjnego. Trzeba też uwzględnić odległości od domu, granicy działki, drogi, ciągu pieszego oraz studni.
Koszt jego użytkowania zależy nie tylko od ceny samego produktu. Znaczenie mają również: koszt transportu, montażu, przygotowania wykopu, ewentualnego zabezpieczenia przed wodami gruntowymi, wyposażenia dodatkowego oraz regularnego wywozu ścieków.
Zbiornik na szambo – plastikowy czy betonowy?
Wybór między zbiornikiem plastikowym a betonowym w największym stopniu uzależniony jest od warunków gruntowych, planowanego obciążenia terenu i sposobu użytkowania działki.
| Kryterium | Zbiornik plastikowy | Zbiornik betonowy |
| Montaż | prosty logistycznie | trudniejszy na małych lub trudno dostępnych działkach |
| Szczelność | wysoka przy dobrej jakości wykonania | zależna od jakości zbiornika, łączeń i montażu |
| Odporność chemiczna | bardzo dobra przy laminatach PS/GRP | zależna od betonu i zabezpieczeń |
| Wysokie wody gruntowe | wymaga zabezpieczenia przed wypchnięciem | stabilniejszy dzięki dużej masie |
| Montaż pod podjazdem | zwykle wymaga dodatkowego wzmocnienia | częściej wybierany przy dużych obciążeniach |
Kryteria wyboru powinny uwzględniać fakt, iż zbiorniki betonowe są ciężkie i stabilne, co może być korzystne przy wysokim poziomie wód gruntowych lub planowanym podjeździe. Zbiorniki z tworzywa są z kolei lżejsze, łatwiejsze w transporcie i montażu, odporne fizykochemicznie. Niemniej przy wysokich wodach gruntowych wymagają zabezpieczenia przed wypchnięciem, np. przez zamocowanie do płyty żelbetowej lub obetonowanie.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie bezodpływowego zbiornika na ścieki?
Jednym z kluczowych parametrów określających przydatność zbiornika na szambo jest jego szczelność. To od niej zależy bezpieczeństwo użytkowania, ochrona gruntu i wód podziemnych oraz komfort eksploatacji. Istotnie jest więc by zbiornik był przeznaczony do gromadzenia nieczystości ciekłych i wykonany z materiału odpornego na działanie zawartości. Ścieki bytowe i nieczystości ciekłe mogą oddziaływać na materiał zbiornika. Dlatego warto zwrócić uwagę na odporność chemiczną, szczególnie w przypadku obiektów użytkowanych intensywnie lub przemysłowo.
Wymagania techniczne dotyczące pojemności bezodpływowego zbiornika na ścieki powinny odpowiadać liczbie użytkowników oraz częstotliwości ich odbioru. Wymiary zbiornika trzeba natomiast dopasować do dostępnej przestrzeni na działce i warunków wykonania wykopu. Ciekawe rozwiązanie stanowi sygnalizator pełnego szamba stanowiące praktyczne wyposażenie, informujące o zbliżającym się przepełnieniu zbiornika. Pomaga zaplanować odbiór nieczystości i ogranicza ryzyko nieprzyjemnych awarii.
Przed zakupem warto ocenić poziom wód gruntowych, rodzaj gruntu oraz sposób użytkowania terenu nad zbiornikiem. Lekki zbiornik plastikowy może wymagać dodatkowego zabezpieczenia przed wypchnięciem przez wody gruntowe.
Montaż bezodpływowego zbiornika na ścieki
Pierwszym elementem montażu zbiornika tego typu jest wykonanie odpowiedniego wykopu. Przede wszystkim powinien być dopasowany do wymiarów zbiornika i warunków określonych przez producenta lub projektanta. W trakcie prac uwzględnić należy długość zbiornika, głębokość posadowienia, przebieg instalacji kanalizacyjnej oraz lokalizacją dostępu do włazu.
Sposób posadowienia zależy głównie od rodzaju gruntu i poziomu wód gruntowych. W stabilnych warunkach montaż może być prostszy, natomiast przy wysokim poziomie wód gruntowych konieczne może być zabezpieczenie zbiornika przed wypchnięciem Warto pamiętać, że lekkie zbiorniki z tworzywa są wygodne w transporcie i montażu, ale w niektórych warunkach wymagają zakotwienia, obetonowania lub montażu na płycie żelbetowej. To szczególnie ważne tam, gdzie okresowo pojawia się wysoki poziom wód gruntowych.
Dodatkowo zbiornik powinien być zlokalizowany tak, aby możliwe było wygodne opróżnianie. Właz musi pozostać dostępny, a dojazd lub zasięg przewodu asenizacyjnego powinien umożliwiać regularny odbiór ścieków.
Z kolei jeżeli nad zbiornikiem ma znajdować się podjazd, miejsce parkingowe lub inna powierzchnia narażona na obciążenia, trzeba przewidzieć odpowiednie wzmocnienie. W przypadku zbiorników z tworzywa może być wymagana płyta betonowa lub inne rozwiązanie konstrukcyjne.
Eksploatacja zbiornika bezodpływowego
Na częstotliwość opróżniania wpływa głównie pojemności zbiornika, liczba użytkowników, zużycie wody i sposób korzystania z budynku. Naturalnie, bezodpływowy zbiornik na ścieki przy domu całorocznym będzie wymagał częstszego odbioru niż zbiornik przy domku letniskowym użytkowanym okazjonalnie.
Najważniejsze jest przy tym to, aby nie dopuścić do przepełnienia zbiornika i korzystać z usług legalnego odbiorcy nieczystości. Najprostszym rozwiązaniem jest regularna kontrola poziomu napełnienia. Wygodniejszą opcją jest sygnalizator pełnego szamba, który informuje użytkownika o konieczności zamówienia odbioru ścieków. To szczególnie praktyczne przy zbiornikach użytkowanych sezonowo lub na posesjach, gdzie trudno na bieżąco kontrolować poziom nieczystości.
Podstawą bezpiecznej eksploatacji jest regularne opróżnianie zbiornika, kontrola włazu i pokryw, niedopuszczanie do przepełnienia oraz użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Do zbiornika nie należy wprowadzać substancji, które mogą uszkodzić instalację lub zakłócić procesy biologiczne, jeśli stosowane są biopreparaty.
Zachęcamy do sprawdzenia jak dobrać pojemność zbiornika na deszczówkę do dachu i ogrodu?
